นานๆทีจะได้อ่านหนังสือเล่มยาวๆ

ที่ทำให้รู้สึกสนุกอยู่ตลอดที่อ่านทั้งเรื่อง

แต่ตอนจบก็ทำให้อึ้งไปได้เหมือนกัน

กับชีวิตที่ต้องเจอความจริงอันน่าเจ็บปวดของทุกๆคน

...

วรรณกรรมอิงประวัติศาสตร์ที่แสนเจ็บปวดของชวายุคอาณานิคม

ยุคที่คนมีสองชนชั้น

'คนยุโรป'และ'คนพื้นเมือง'

คนยุโรปเป็นผู้ที่เข้ามาเพื่อถือสิทธิที่เหนือกว่า

ด้วยอาวุธและกฎหมาย

บังคับให้คนพื้นเมืองต้องลดคุณค่าแห่งตัวเอง

...

พระเอกเป็นคนพื้นเมืองเชื้อกษัตริย์

ได้รับการศึกษาเยี่ยงชาวยุโรป

ส่วนนางเอกเป็นลูกผสม

มีแม่เป็นคนพื้นเมืองที่รู้ขนบธรรมเนียมชาวดัตช์เป็นอย่างดี

ทั้งสองรักกัน..

แต่ฐานะต่างกันเกินไปที่จะอยู่ด้วยกัน

...

คนยุโรปหลายคนเห็นใจคนพื้นเมือง

แต่เสียงของคนเหล่านั้นเบาเกินไป

คนพื้นเมืองหลายคนอาจหาญต่อกรกับชาวยุโรป

แต่สุดท้ายก็ทำอะไรไม่ได้

...

ดีนะ ที่อย่างน้อยบ้านเมืองเราก็ไม่มีอะไรอย่างนั้น

คงมีแค่คล้ายๆกันเท่านั้น

แผ่นดินของชีวิต แปลจากวรรณกรรมภาษาอินโดนีเซียเรื่อง Bumi Manusia

เขียนโดย Pramoedya Ananta Toer

แปลโดย ภัควดี วีระภาสพงษ์

พิมพ์ครั้งแรก 2543 โดยสำนักพิมพ์คบไฟ